[suryoyo-online] A Book on Chorepiskopos Aziz Günel / Yeni kitap: Horepiskopos Aziz Günel'in Hatıratı

Gabriel Rabo grabo at gwdg.de
Fre Aug 12 00:54:14 CEST 2011


A new book published on the Syrian Orthodox Chorepiskopos Aziz Günel from
Tur 'Abdin by Mehmet Şimşek, Diyarbakır, (lang. Turkish).  Info on
Chorepiskopos Aziz Günel in Suryoyo Online:
 <http://www.suryoyo.uni-goettingen.de/news/aguenel.html>
http://www.suryoyo.uni-goettingen.de/news/aguenel.html
 
Mehmet Şimşek, Horepiskopos Aziz Günel'in Hatıratı. Istanbul 2011/08 
 
<javascript:popupWindow('http://www.tuerkkitabevi.com/index/popupimg/pID/161
41')> Horepiskopos Aziz Günel'in Hatıratı Bu çalışmanın iddiasını hemen
ortaya koymam gerekirse; Aziz Günel'in hayatından hareketle, geçmişe ve bir
cemaate ışık tutmaktır. Amacımız, imparatorluk bakiyesi üzerine kurulan
Türkiye Cumhuriyeti'nin bünyesinde yer alan birçok etnik topluluk ve dini
cemaatin, yeni oluşturulan toplumsal yaşam modelinde, bireysel temelde tutum
ve davranışlarına ilişkin bir fotoğraf sunabilmektir.
Bu belgesel çalışma ile Türkiye'nin güneydoğusunda yaşayan "Kadim Halk"
Süryanilerin, birlikte yaşama kaderini paylaştıkları Kürtlerin hâkim
bulunduğu feodal yapı ile olan ilişkilerinin yanı sıra, yeni ulus-devlet
modelinde, "herkes Türk'tür" tanımı üzerinden tesis edilen vatandaşlık
çerçevesinde, sistemin işleyişine ilişkin değerlendirmelerini bir Süryani
din adamının yaşam hikâyesinde görmeye çalışacağız. 
Anadolu'nun en kadim halklarından olan Süryaniler, yaşadıkları coğrafyanın
etkisiyle olsa gerek, uzunca bir süre kapalı bir hayat sürdürmüştür. 19.
yüzyılın başlarında faaliyetlerini yoğunlaştıran Protestan misyonerler ve
Batılı arkeologların çalışmalarıyla dünyada tanınmaya başlamışlardır.
Süryanilerin kendi yaşam hikâyelerinin kilise ve manastır duvarlarını
aşması, Türkiye kamuoyuna mal olması ise ancak 1980'li yıllara kadar
sarkmıştır denilebilir. 
Cumhuriyetin ilanından sonra hızlandırılan modernleşme, daha açık ifade ile
eğitim yoluyla pratiğe geçirilen proje kapsamında, Anadolu'da yaşayan dini
ve etnik topluluklara, Türk dili ve kültürünü benimsetme çabalarının nihai
amacı yeni bir kimlik icadı olmuştur. Ulus-devlet modeli doğrultusunda
yürütülen bu çabalarda hedefin dışına çıkan herkes ötekileştirilmiştir. Bu
durumu iliklerine kadar hissedenler, ötekileştirme üzerinden, kendi
varlıklarını yine kendileri korumak zorunda kalmışlardır. Sistemin görmezden
geldiği ötekilerden biri olan Süryaniler, bazı örneklerde görülebilecek
şekilde, sistemin belirlediği tabuların şemsiyesi altında, var oluşlarını
idame etmek zorunda kalmışlardır. 
Bu topluluğun kaderinde önemli bir yer tutan göç olgusu, üstelik sessiz
hıçkırıklarla yola revan olmaları, onları ülke gündemine taşımıştır. 1915'te
yaşanan büyük acılar, 1955'te yaşanan 6-7 Eylül olayları, 1974 Kıbrıs Barış
Harekâtı öncesi ve sonrası, 1970'lerin başında Türkiye'nin batısına ve
1990'lı yıllarda ise Avrupa'ya kitlesel göç, Süryanilerin yaşamında önemli
kırılma noktaları olmuştur. Topraklarında kalmak zorunda olanlar ise kapalı
bir topluluk olarak, mevcut sistemle hiçbir hal ve şartta karşı karşıya
gelmeme stratejisi ile kendi varlıklarını koruma çabası içerisinde
olmuşlardır. 
Güneydoğu Anadolu'da yaşayan Süryaniler, günümüzde nüfus olarak çok
azalmaları nedeniyle neredeyse özlemli bir zamanın anımsatıcıları ve
kültürel ve dini mekânları turistik bir obje haline gelmiştir. İşte bu
kırılma noktalarını kendi ailesinde bizzat ve ait olduğu cemaat üyeleri
üzerinden birebir yaşayan Aziz Günel'in yaşamının, bir bakıma Türkiye'de
yaşayan Süryani cemaatini mikro düzeyde yansıtan bir yaşam hikâyesi olduğuna
okudukça sizler de şahit olacaksınız. Aziz Günel'in önemli tanıklıkları
vardır. Aile içinde kuşakta kuşağa aktarılan "Sayfo" anlatımları, kendi
ailesinden dedesi Maravge ve ağabeyi Abdülkerim'in (Abdo) yerel feodaller
tarafından öldürülmesiyle köy yerleşmesindeki Süryani cemaatinin üyelerine
önderlik etme sorumluluğunun Aziz Günel'e miras kalması, onun yeni açılımlar
denemesinin arka plan nedenlerindendir. 
Çalışmanın birinci bölümünde Aziz Günel'in yaşam hikâyesini kendi dilinden
vermeye çalışacağız. Vefatından çok kısa bir süre önce, Belçika'nın başkenti
Brüksel'de bulunduğu sırada, sevgili Jan Beth-Şawoce'nin 1997 yılının
Ağustos ayında kendisiyle yapmış olduğu uzunca bir söyleşinin kaset
deşifrasyonundan oluşturulmuş bir metindir. Aziz Günel, kendi yaşamını tüm
ayrıntılarıyla dile getirmektedir: Süryanilerin "Sayfo" olarak
adlandırdıkları, 1. Dünya Savaşı sırasında yaşadıkları trajediden askerlik
anılarına, Süryanice harflerle yazılıp Kürtçe okunan Lawıj'den Yezidilere,
Soyadı Kanunu'nun Midyat ve çevresinde uygulanışı sırasında yaşadıklarından
Hıristiyan geleneği açısından Kur'an-ı Kerim ile Rahip Bahira'dan Hazreti
Muhammed'e uzanan konular hakkındaki anlatılar. Aziz Günel'in eşi Mahbe
Günel'in aynı mekân ve zamanda geçen yaşama dair izlenimlerinin, Midyat'taki
zanaatkârlardan aziz yortularına, bağbozumundan çocukluk yıllarının
oyunlarına, düğünlerden diğer geleneklere uzanan bir genişlikte konuyu
bütünlediğini sizler de hissedeceksiniz. 
İkinci bölümde Aziz Günel'in yaşamının son anına kadar samimi bir inanışla
dile getirdiği ve yaşam felsefesinin önemli dayanaklarından biri olan
Atatürk sevgisi ve Türk-Süryani birlikteliği üzerine dillendirdiği
düşüncelerini bulacaksınız. Bu bölümde bir bakıma başa dönüş yaparak
çocukluk dönemlerinde Atatürk'e olan sevgisinin izlerini dile getirir. Yine
bu bölümde 1977 yılında Almanya'nın Augsburg şehrinde, cemaatine verdiği
vaazda, Süryanilerin Avrupa'ya göçüyle beraber karşı karşıya kaldıkları
modernleşme sürecinin sancılarına yönelik tespitlerini bulacaksınız.
Üçüncü bölümde Aziz Günel'in 1964-1989 yılları arasında kendisine gönderilen
ve kendisinin gönderdiği mektuplar aracılığıyla cemaat içerisinde
yaşananları takip etme şansını yakalayacaksınız. Bu mektuplaşmaların
yoğunlaştığı tarih olan 1972-73 yılları, Aziz Günel'in yaşamında önemli bir
dönüm noktası olan aforoz edilmesinin nedenlerini ve sonuçlarını görmüş
olacaksınız. Mektuplarda yer alan telefon ve adres bilgilerine
güncelliklerini yitirmiş olmaları nedeniyle yer verilmemiştir. Birkaç
mektubun dilinin ağır olması (mektupları yazanların anadillerinin Süryanice
olması) nedeniyle, basit sadeleştirmeler yapılmıştır.
Dördüncü bölümde Aziz Günel'in özellikle 1966 yılı ağırlıklı olmak üzere,
Ankara'da bürokrasi, askeri ve akademik çevrelerle olan ilişkilerini konu
alan günlükleri, dönemi içerisinde bir din adamı için hayli ilginç ve sıra
dışı olabilecek hatıraları dile getirmektedir. 
Beşinci bölümde, aile ve evlat sevgisini, dostluk vefasının dile getirilişi
olan şiirsel vasiyetnamesini okurken, duygusal gerilimi sizler de
yaşayacaksınız. Takip eden sayfalarda kendisine ait ve yine kendisinin
önemli bulduğu şair ve yazarlara ait çalışmaları bulacaksınız.
Altıncı bölümde 1937-1975 yılları arasında Diyarbakır Süryanilerine ait isim
listesi ile yine 1959 yılına ait Diyarbakır Meryem Ana Kilisesi cemaatinin
kilise için yaptıkları teberru listesi bulunmaktadır. Bir diğer önemli kayıt
ise Diyarbakır Meryem Ana Kilisesi Kütüphanesi'nde bulunan kitapların
listesidir. Şunu da belirtmem gerekir ki, Horepiskopos Aziz Günel'in yaşamı
boyunca büyük emeklerle oluşturduğu kütüphanesini bağışladığı İstanbul
Süryani Kadim Metropolitliği yetkilileri, çalışmamızın hazırlık aşamasında
yapılan görüşmeler ve ısrarlarımıza rağmen, kitaplarının tamamını değil,
sadece birkaç tanesini görmemize izin vermesi, en zorlandığım konu olmuştur.
	
	
	
Kitap:
Mehmet Şimşek, Horepiskopos Aziz Günel'in Hatıratı,  Istanbul 2011.
Yayın Yılı: 2011, 310 sayfa, İthal Kağıt, 13,5x19,5 cm, Karton Kapak,.Dili:
TÜRKÇE, Fiyatı: 7,27 EURO. 
ISBN:9752899063 7 / EVEREST YAYINLARI
<http://www.kitapyurdu.eu/kitap/585556/horepiskoposazizgunelinhatirati.htm> 


-------------- nächster Teil --------------
Ein Dateianhang mit HTML-Daten wurde abgetrennt...
URL: http://listserv.gwdg.de/pipermail/suryoyo-online/attachments/20110812/4f7f2aab/attachment-0001.htm 
-------------- nächster Teil --------------
Ein Dateianhang mit Binärdaten wurde abgetrennt...
Dateiname   : nicht verfügbar
Dateityp    : image/jpeg
Dateigröße  : 9136 bytes
Beschreibung: nicht verfügbar
URL         : http://listserv.gwdg.de/pipermail/suryoyo-online/attachments/20110812/4f7f2aab/attachment-0002.jpeg 
-------------- nächster Teil --------------
Ein Dateianhang mit Binärdaten wurde abgetrennt...
Dateiname   : nicht verfügbar
Dateityp    : image/jpeg
Dateigröße  : 6831 bytes
Beschreibung: nicht verfügbar
URL         : http://listserv.gwdg.de/pipermail/suryoyo-online/attachments/20110812/4f7f2aab/attachment-0003.jpeg